Wizyta studyjna w Szreniawie

Bardzo bogaty  pouczający był program wyjazdu depozytariuszy spycmierskiej tradycji Bożego Ciała do Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Wyjazd był jednym z ważniejszych punktów projektu „Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu – ochrona i wzmacnianie tradycji”, który dofinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa w ramach programu Kultura Ludowa i Tradycyjna.

Na początku goście ze Spycimierza zwiedzili Muzeum. Przewodnikiem był kustosz, dr Akadiusz Jełowicki. Na terenie Muzeum znajdują się m.in. budynki w którym przedstawiono historię rolnictwa od VIII do XVIII wieku, wiata z maszynami rolniczymi, odwzorowano budynki dawnej gorzelni, kuźni i telmacharnii. Obok urządzono wystawą samolotów rolniczych.  Dla zwiedzających udostępniony jest też folwark z żywymi zwierzętami i wystawa poświęcona pszczelarstwu.  Budynki Muzeum zostały zbudowane w stylu neogotyckim i nawiązywały do średniowiecznych zamków.

Warsztaty

Głównym tematem spotkania było „Muzeum w kontekście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego”, które poprowadził dr Arkadiusz Jełowicki. Opisał on w skrócie historię Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie oraz przedstawił inne muzea związane z rolnictwem znajdujące się w najbliższej okolicy. Muzeum w Szreniawie powstało w 1964 r., a w 1975 uzyskało status Muzeum Narodowego. Jest ono miejscem spotkań badaczy, ekspertów i łącznikiem z depozytariuszami. Ma na celu wzmacnianie i dowartościowywanie lokalnych tradycji. Częścią tej instytucji jest Dział Badań Dziedzictwa Kulturowego Wsi i Rolnictwa, który od ponad 30 lat dokumentuje materialne dziedzictwo kulturowe wsi, a od ponad 7 lat prowadzi badania nad jego niematerialną częścią.

Muzeum przeprowadziło bardzo duży projekt badawczy – obejmujący południową część województwa wielkopolskiego. Projekt zajął 3 lata i swoim zasięgiem objął – 7 powiatów, 42 gminny, 667 miejscowości. Zespół, który kierował projektem to: Anna Weronika Brzezińska, Arkadiusz Jełowicki i Wojciech Mielewczyk (kierownik projektu) liczył ok. 30 osób, m.in. doktorantów, studentów, muzealników i freelancerów. Przeprowadzono około 1407 wywiadów w którym wzięło udział ponad 2000 respondentów. Zebrano 7000 fotografii, wideo i innych materiałów. Rezultatem tych badań jest 8 – tomowy „Atlas Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego”.

Dalsza część wykładu dotyczyła sposobów, metod i etapów dokumentowania, archiwizowania i upowszechniania wiedzy o niematerialnym dziedzictwie kulturowym. Przykładem upowszechniania informacji może być zorganizowanie wystawy, czy publikacja książki.

Drugi wykład poprowadziła mgr Karolina Echaust, asystent muzealny. Tematem przewodnim były „ Kwiaty i zioła w polskiej kulturze ludowej”. Wykład podzielony został na 3 części. Pierwsza dotyczyła niematerialnego dziedzictwa kulturowego, czyli praktykowania tradycji i zwyczajów, wykonywania tradycyjnego rzemiosła i rękodzieła podtrzymującego pamięć historyczną, a także przechowywania wiedzy tradycyjnej, tradycji muzycznej i widowiskowej, oraz wszelkie inne przejawy mające na celu podtrzymanie tradycyjnej działalności człowieka.  Przykładami niematerialnego dziedzictwa kulturowego oprócz kwietnych dywanów w Spycimierzu są m.in.: Szopkarstwo, Haft Kaszubski, Dudy, Bartnictwo, Sokolnictwo, Dywany kwietne, Dziady Śmigusne i Lajkonik. Druga część poświęcona była kulturze ludowej. Można podzielić kulturę ludową na: tradycyjną, chłopską i wsi. Jest to podział ze względu na miejsce, warstwę społeczną i sposób przekazu. Na kulturę ludową składa się kultura materialna czyli techniczno-użytkowa i kultura symboliczna składająca się ze zwyczaju, obyczaju, obrzędu i rytuału. W trzeciej części wykładu pani Echaust mówiła o obrzędowości najważniejszych świąt – Wielkanocy, Zielonych Świątek, Bożego Ciała, Matki Boskiej Zielnej, Bożego Narodzenia. Przedstawione zostały cechy charakterystyczne, w tym kwiaty i zioła występujące w każdym święcie.

Po wykładach mieszkańcy Spycimierza wybrali się na wycieczkę na wieżę widokową, z której podziwiali piękną panoramę Poznania i bliskich okolic.

” Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury”.