Badania naukowe podczas Bożego Ciała w Spycimierzu

W ramach projektu „Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu – ochrona i wzmacnianie tradycji” eksperci – etnografowie, socjologowie kultury, geografowie prowadzili badania naukowe podczas tegorocznego Bożego Ciała. Ich efekty mają posłużyć do sporządzenia rekomendacji do programu ochrony spycimierskiej tradycji.

Rekomendacje zostaną opublikowane w formie raportu podsumowującego projekt pod koniec 2020 r. Pod względem merytorycznym prace koordynuje dr hab. Katarzyna Smyk, prof. UMCS.

Zespoły badawcze

W badaniach wziął udział  6-osobowy zespół badaczy terenowych, którzy przeprowadzali etnograficzne wywiady kwestionariuszowe  oraz 7 badaczy zajmujących się turystyką i rozwojem regionalnym. Badania zostały przeprowadzone z zastosowaniem opracowanych w ramach projektu narzędzi, skonstruowanych specjalnie na potrzeby badania tradycji spycimierskich.

Z zakresu badań etnograficznych były to dwa kwestionariusze: jeden dotyczył kwietnych dywanów w aspekcie świąt Bożego Ciała, formy, funkcji, symbolicznych i społecznych treści zwyczaju.  Drugi kwestionariusz dotyczył realizacji zwyczaju w danym roku i odnotowywał przemyślenia depozytariuszy bezpośrednio po Bożym Ciele.

Drugim typem narzędzia dedykowanego badaniom tradycji spycimierskich jest arkusz obserwacji uczestniczącej, z pomocą którego badacze dokonywali notatek z obserwacji uczestnicząc w święcie Bożego Ciała w Spycimierzu.

Badania społeczno-przestrzenne mają na celu:

  • określenie roli i znaczenia tradycji układania kwietnych dywanów w uroczystość Bożego Ciała dla lokalnej społeczności mieszkańców Spycimierza (kontekst społeczny i kulturowy);
  • określenie poziomu komercjalizacji wydarzenia m.in. poprzez analizę oferty handlowo-gastronomicznej (kontekst ekonomiczny);
  • określenie znaczenia lokalnej tradycji na tle innych tego typu wydarzeń (miejscowości) w Europie i na świecie (kontekst kulturowy i przestrzenny);
  • scharakteryzowanie integrującej roli tradycji poprzez analizę pogłębionych wywiadów z osobami układającymi dywany (kontekst społeczny);
  • poznanie opinii osób odwiedzających na temat wydarzenia poprzez analizę wyników badań kwestionariuszowych przeprowadzonych wśród przyjezdnych (kontekst turystyczny i przestrzenny);
  • określenie zasięgu przestrzennego osób odwiedzających miejscowość w trakcie trwania uroczystości na podstawie monitoringu ruchu pojazdów oraz wywiadów z odwiedzającymi (kontekst przestrzenny);
  • przygotowanie zestawu rekomendacji zawierających sugestie dotyczące ochrony i przyszłych kierunków rozwoju wydarzenia (konteksty pozareligijne).

Narzędzia i techniki badawcze

W ramach projektu zostały przygotowane narzędzia badawcze oraz zastosowane następujące techniki: inwentaryzacja materiałów źródłowych, inwentaryzacja terenowa, kwerenda w Urzędzie Gminy, obserwacje uczestniczące, wywiady z mieszkańcami i odwiedzającymi, monitoring ruchu pojazdów, dokumentacja filmowa i fotograficzna. Podczas tegorocznego święta badacze przeprowadzili ankiety z mieszkańcami, ankiety z turystami, zebrali dane z punków pomiaru natężenia pojazdów (przy progach wylotowych i na parkingach), zrobili inwentaryzację  punktów handlowych i wywiady z właścicielami stoisk oraz dokonali inwentaryzacji 4 km kwietnych dywanów.

Podczas uroczystości została wykonana również dokumentacja fotograficzna i filmowa. Obejrzyj zdjęcia wykonane podczas badań.

Całość dokumentacji będzie zdeponowana i przechowywana w archiwum Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Uniejowie. Posłuży ona również do przygotowania i opracowania części raportu zawierającego rekomendacje do planu ochrony.

Przebieg i harmonogram badań został opracowany na początku projektu w ścisłym porozumieniu z depozytariuszami.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury”.