Okrągły stół dziedzictwa niematerialnego

4 października 2019 r.  na Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich w Uniejowie odbył się międzynarodowy panel dyskusyjny  Okrągły stół dziedzictwa niematerialnego” zorganizowany w ramach III Seminarium Spycimierskiego.

W spotkaniu przy okrągłym stole, w zabytkowej sali uniejowskiego zamku  uczestniczyli przedstawiciele społeczności Spycimierza, naukowcy, goście z Włoch i Litwy, duchowni oraz przedstawiciele Urzędu Gminy i Miasta Uniejów.  Dyskusję prowadził Andrzej Szoszkiewicz.

Seminarium rozpoczęło się uroczystym wręczeniem tytułów honorowych członków Stowarzyszenia Spycimierskie Boże Ciało. Tytuły otrzymali przedstawiciele duchowieństwa: ks. prałat Wojciech Krzywański, ks. Wojciech Kaźmierczak oraz o. Florian Pełka.

Następnie Maria Pełka, prezes Parafialnego Stowarzyszenia Spycimierskie Boże Ciało, przypomniała tegoroczne uroczystość Bożego Ciała w Spycimierzu z udziałem gości z Pietra Ligure (Włochy), Kraslavy (Łotwa) i  Anykščiai (Litwa). Opowiedziała też o badaniach przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w ramach projektu współfinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Telekonferencja z Eduardo Carbone

Głównym punktem spotkania przy okrągłym stole była prezentacja Eduardo Carbone, mieszkającego w Argentynie badacza tradycji układania kwietnych dywanów na świecie. Jego wystąpienie było możliwe dzięki aplikacji telekomunikacyjnej. Jakość transmisji była  bardzo dobra i zgromadzeni w Uniejowie uczestnicy panelu mogli nie tylko swobodnie wysłuchać prezentacji, lecz także zadawać pytania. Eduardo Carbone przedstawił wyniki swoich wieloletnich badań. Według jego wiedzy na świecie kultywowanych jest prawie 1400 tradycji układania dywanów i obrazów z kwiatów o motywach religijnych. Ta liczba systematycznie się zwiększa. Najwięcej miejsc znajduje się we Włoszech (577), Brazylii (200) i Hiszpanii (181). Przeważa podłoże religijne (95%), a pozostała część to motywy artystyczne (5%).  Dominującym świętem, podczas którego układane są dywany jest Boże Ciało (78%). Jeśli chodzi o materiały, to głównie wykorzystywane są kwiaty (65%), a następnie trociny (23%). Pozostałe to materiały mieszane, sól i piasek. stanowią kwiat  natomiast aspekt artystyczny wynosi tylko 5%.

Pan Carbone omówił także zjawiska, które mogą utrudniać kontynuacje tradycji oraz przedstawił elementy, które mogą pozytywnie wpłynąć na wzmacnianie dziedzictwa niematerialnego.

Wystąpienie Eduardo Carbone zakończyło się wysunięciem wniosków dotyczących: stworzenia międzynarodowej sieci powiązań niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wymianie doświadczeń i współpracy.

Dyskusja

O „ulotnym” fenomenie kwietnych dywanów opowiedział ks. Wojciech Krzywański. Podkreślił wpływ układanie kwietnych dywanów ma na inne dziedziny kultury. Jeśli tradycja inspiruje artystów z różnych dziedzin do dalszego działania, to świadczy o jej rozwoju. Przedstawił też pomysły rozpowszechniania tradycji poprzez m.in.: organizowanie plenerów malarskich i koncertów.

Drugą część zdominowała żywa dyskusja m.in. nad szansą wpisania spycimierskiej tradycji na światową listę niematerialnego dziedzictwa kultury UNESCO, perspektywom współpracy międzynarodowej i znaczeniu badań naukowych nad niematerialnym dziedzictwem.

Uczestnicy panelu: Sigutis Obelevičius (burmistrz Anykščiai na Litwie), Kristina Kiaušaitė (Anykščiai), Aistė Čepukė (Anykščiai), Edyta Owczarzak (Anykščiai), Andrea Melilli (prezes Stowarzyszenia Infioritalia), Fausto Sabellico (wiceprezes Stowarzyszenia Infioritalia) , Oriana Montoneri (Infioritalia), Ginetto Villani (Infioritalia), Andrea Bergallo (Infioritalia), dr hab. Katarzyna Smyk (profesor nadzwyczajny UMCS, Przewodnicząca Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego), dr hab. Bogdan Włodarczyk (Profesor Nadzwyczajny UŁ, dziekan Wydziału Nauk Geograficznych, Kierownik Instytutu Geografii Miast i Turyzmu), dr Beata Krakowiak (Zakład Geografii Turyzmu UŁ), dr Marzena Makowska-Iskierka (Zakład Geografii Turyzmu UŁ), dr hab. Magdalena Ziółkowska-Kuflińska (profesor nadzwyczajny UAM, Zakład Metod i Technik Badań Socjologicznych), dr Arkadiusz Jełowicki (kustosz w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie), Maria Pełka (prezes Parafialnego Stowarzyszenia Spycimierskie Boże Ciało), Jolanta Ilska (radna Rady Miejskiej w Uniejowie, mieszkanka Spycimierza,  Stanisław Pełka (sołtys Spycimierza), ks. prałat Wojciech Krzywański (proboszcz parafii w Spycimierzu w latach 1977-1992), ks. Zbigniew Łukasik (dyrektor Muzeum Diecezjalnego we Włocławku), Józef Kaczmarek (Burmistrz Uniejowa), Robert Palka (dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Uniejowie), Beata Szymczak (dyrektor Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Uniejowie), Anna Kurzawa (Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Uniejowie), Agnieszka Owczarek (Urząd Miasta w Uniejowie), Beata Czyszek (Urząd Miasta w Uniejowie).

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury”.