III Seminarium Spycmierskie

Na III Seminarium Spycimierskie tłumnie przybyli mieszkańcy parafii, goście z Włoch i Litwy oraz naukowcy. Program obejmował warsztaty, prezentacje, wymianę doświadczeń oraz premierę filmu o kwietnych dywanach w Spycimierzu.

Seminarium rozpoczęły równoległe warsztaty dla dzieci i społeczności parafii Spycimierz.

Warsztaty dla dzieci

Zajęcia dla przedszkolaków i uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju Spycimerza i Okolicy poprowadziła dr Marzena Makowska-Iskierka z Zakładu Geografii Turyzmu Uniwersytetu Łódzkiego. Dzieci dowiedziały się jakie znaczenie ma tradycja układania kwietnych dywanów oraz jak ważne jest przekazywanie tradycji następnym pokoleniom. Młodzi uczestnicy mieli również możliwości własnoręcznego narysowania i pokolorowania wzorów związanych z tradycją układania kwietnych dywanów.

Warsztaty dla społeczności wsi jak w poprzednim roku odbyły się w sali Ochotniczej Straży Pożarnej.

Identyfikacja zagrożeń

Pierwszą część poprowadziła dr hab. Katarzyna Smyk oraz dr hab. Bogdan Włodarczyk. Zaprezentowany temat był dla parafian szczególnie ważny, ponieważ dotyczył identyfikacji zagrożeń wobec tradycji spycimierskiej oraz opracowaniu planu jak im zapobiegać. Spośród  zagrożeń przedstawionych przez naukowców, uczestnicy warsztatów za najgroźniejsze uznali: migrację, zanik przekazu międzypokoleniowego, wykluczenie społeczne i dysekralizację. Przedstawili również swoje pomysły w jaki sposób można przeciwdziałać zagrożeniom i wspierać tradycję.

Dobre praktyki

Druga część wykładów poświęcona była wykorzystaniu przykładów dobrych praktyk w ochronie kwietnych dywanów z innych krajów. Warsztaty poprowadziły dr Beata Krakowiak i dr hab. Magdalena Ziółkowska-Kuflińska. W ramach dobrych praktyk zostały zaprezentowane tradycje z: Mongolii (Nadaam), Boliwii (tradycja tkacka społeczności) oraz Hawajów (pieśni mele i taniec Hula). W zakresie działań promujących układanie kwietnych dywanów prowadzące zwróciły uwagę na  Niemcy (Hufingen – siew specjalnych roślin kwitnących tak, by mogły zakwitnąć na czas Bożego Ciała), Hiszpanii (Sitges – konkurs na najładniejszy dywan z kwiatów), Hiszpanii (Bueu – międzynarodowe spotkanie Sztuki Efemerycznej) i Chile ( Santiago – zaangażowanie uczniów i studentów do układania własnych dywanów). W ostatniej części, uczestnicy podzielili się na grupy i zastanawiali się, które pomysły z wcześniejszych prezentacji można zastosować w Spycimierzu. Wśród wielu pomysłów znalazły się m.in. promocja pieśni o Bożym Ciele, którą specjalnie dla Spycimierza skomponował Witold Smętkiewicz, aktualizacja zdjęć na ogrodzeniu, edukowanie przyjezdnych, czy zaangażowanie turystów w układanie kwietnych dywanów.

Po  południu odbyła się część konferencyjna III Seminarium z udziałem gości z Włoch i Litwy.

Wspomnienie o Andrzeju Godlewskim

Prowadzący spotkanie Andrzej Szoszkiewicz rozpoczął program od uczczenia minutą ciszy redaktora Andrzeja Godlewskiego, który w ostatnich latach z wielkim zaangażowaniem wspierał starania o wpisanie tradycji spycimierskiej na światową listę niematerialnego dziedzictwa kultury UNESCO, koordynował i prowadził wiele wydarzeń w Spycimierzu, m.in. I i II Seminarium Spycimierskie. W Semianrium uczestniczyła rodzina Andrzej Godlewskiego. Wspominała go także prof. Katarzyna Smyk.

Nowe inwestycje w Spycimierzu

Tradycja układania kwietnych dywanów w Spycimierzu wspierana jest przez władze Gminy Uniejów. Planowane projekty, które będą służyły wzmocnieniu spycimierskiego dziedzictwa kultury przedstawił burmistrz Józef Kaczmarek. Najważniejszym przedsięwzięciem jest budowa Centrum Bożego Ciała w Spycimierzu, które będzie nowoczesnym obiektem edukacyjnym, wystawienniczym i informacyjnym oraz miejscem spotkań. Powstanie również ścieżka pieszo-rowerowa z Uniejowa do Spycimierza oraz nowy odcinek drogi, który odciąży wzmożony ruch podczas święta Bożego Ciała.

Raporty z badań

Wstępne wyniki z przeprowadzonych badań etnograficznych przedstawił dr Arkadiusz Jełowiecki, Kustosz w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Dr Jełowicki przebywał w Spycimierzu przed i podczas tegorocznego Bożego Ciała. Mieszkając u jednej z rodzin z parafii Spycimierz szczegółowo przyglądał się każdemu etapowi przygotowań i samego układania dywanów oraz budowy ołtarzy. „Widoczny jest zorganizowany podział pracy”, podkreślił naukowiec. W dniu Bożego Ciała plan działań odbywa się etapami, rozpoczynając od sprzątnięcia drogi, wkopania brzózek wzdłuż całej trasy procesji, przystrojenia ołtarzy i kończąc na narysowaniu i wykonaniu kwietnych dywanów. Szczegółowy raport z badań ukaże się w 2020 r.

Relacje z badań społeczno-geograficznych przedstawił dr hab. Bogdan Włodarczyk. Zostały przeprowadzone w dniach 18-22.06.2019 r.  wśród mieszkańców Spycimierza (55 osób) i turystów (ogółem 226 osób). Naukowcy i studenci dokonali pomiaru ruchu kołowego na drogach (4800 pojazdów) oraz inwentaryzacji stoisk handlowych (120 straganów). W 2019 roku Spycimierz odwiedziło około 19 000 osób. Natomiast w procesji Bożego Ciała uczestniczyło ok 1500 osób. Prof. Włodarczyk zakończył prezentację rekomendacją, by w kolejnych latach kontynuować badania prowadzone w 2018 i 2019 r. oraz monitorowanie efektów realizowanych projektów.

Prezentacje zagranicznych gości

W następnej części odbyły się prezentacje gości ze Stowarzyszenia Infioritalia. Prezes Andrea Melilli przekazał inspiracje z różnych krajów dla twórców Centrum Bożego Ciała w Spycimierzu. Fausto Sabellico, Oriana Montoneri, Ginetto Villani oraz Andrea Bergallo przedstawili projekty realizowane w różnych włoskich miastach związane z układaniem kwietnych dywanów oraz działania na rzecz tworzenia międzynarodowych sieci. Z kolei uczestnicy Seminarium z Litwy podzielili się swoim doświadczeniami z organizacji międzynarodowego konkursu kwietnych obrazów, który co roku odbywa się w Anykščiai.

Premiera filmu

III Seminarium Spycimierskie zakończyła premiera filmu „Spycimierskie Boże Ciało” w reżyserii Janusza Tatarkiewicza. Projekcja nagrodzona została gromkimi brawami i wyrazami uznania dla twórców filmu.

PROGRAM

Sala Ochotniczej Straży Pożarnej w Spycimierzu
Warsztaty dla społeczności Spycimierza

  • Identyfikacja zagrożeń wobec tradycji spycimierskie i plan zapobiegania im – dr hab. K. Smyk, dr hab. B. Włodarczyk
  • Adaptacja przykładów dobrych praktyk w ochronie kwietnych dywanów z innych krajów – dr hab. M. Ziółkowska-Kuflińska, dr Beata Krakowiak
  • Podsumowanie

Publiczna Szkoła Podstawowa Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju Spycimierza i Okolicy
Warsztaty dla uczniów szkoły

Przerwa kawowa

Sala Ochotniczej Straży Pożarnej w Spycimierzu

III Seminarium Spycimierskie – część konferencyjna

  • Postacie zasłużone dla ochrony spycimierskich kwietnych dywanów, czyli o naszych dobrych praktykach – Maria Pełka
  • Relacja z badań zespołu etnograficznego (2019) – dr Arkadiusz Jełowicki
  • Relacja z badań zespołu społeczno-geograficznego (2019) – dr hab. Bogdan Włodarczyk
  • Wystąpienia gości z Włoch i Litwy nt. zagrożeń wobec tradycji sypania kwietnych oraz dobrych praktyk w ochronie
  • Dyskusja i podsumowanie, podziękowania i dalsze plany

Premiera filmu „Spycimierskie Boże Ciało”

Dyskusja

Kolacja

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury”