IV Seminarium Spycimierskie

W Sali Rycerskiej na Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich w Uniejowie odbyło się IV Seminarium Spycimierskie – wydarzenie kończące dwuletni projekt „Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu – ochrona i wzmacnianie tradycji” dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz budżetu Gminy Uniejów.

Pierwszym i najważniejszym punktem programu była premiera publikacji naukowej „Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu – raport z badań i rekomendacje do planu ochrony” pod redakcją prof. Katarzyny Smyk. W pracach nad raportem brały udział zespoły naukowców z Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Łódzkiego. Dzieło zawiera osiem artykułów naukowych, z których każdy składa się z części eksperckiej oraz rekomendacji. W części eksperckiej znajdują się analizy zebranego w Spycimierzu w latach 2018-2020 materiału badawczego i dokumentacyjnego. Do każdego artykułu opracowane zostały rekomendacje do planu ochrony Procesji Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu na lata 2020-2024, przygotowywane w duchu Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Zaproszeni goście oraz autorzy artykułów poproszeni zostali o podzielenie się swoimi przemyśleniami i refleksjami. W imieniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego głos zabrała radca ministra Joanna Cicha-Kuczyńska, która pogratulowała zespołowi naukowemu ogromnej pracy i cennego wkładu w ochronę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Burmistrz Uniejowa Józef Kaczmarek, oprócz wyrazów uznania dla zespołu redakcyjnego i autorów przekazał najnowsze informacje na temat projektów realizowanych w Spycimierzu przez Gminę Uniejów, w tym na temat Centrum Spycimierskiego. Z kolei prof. Katarzyna Smyk, redaktorka raportu i koordynatorka merytoryczna projektu, podkreśliła interdyscyplinarny charakter badań naukowych, które zdecydowały o dużej wartości merytorycznej publikacji. Zwróciła też uwagę na jej nowatorski charakter, m.in. ze względu na rekomendacje do planu ochrony, będące integralną częścią każdego artykułu. Podziękowała też kierowniczce projektu – Beacie Szymczak – za duże zaangażowanie w sprawny przebieg tego złożonego przedsięwzięcia.

W imieniu społeczności spycimierskiej głos zabrała przewodnicząca Parafialnego Stowarzyszenia „Spycimierskie Boże Ciało” Maria Pełka. Na wstępie pokazała kolekcje fotografii obrazujących aktywność Stowarzyszenia na forum krajowym i międzynarodowym, a następnie podzieliła się refleksjami na temat przebiegu projektu, zaangażowania parafian i dobrej współpracy z naukowcami.

Na koniec tej części głos zabrali przedstawiciele zespołów naukowych. W imieniu zespołu etnologów wystąpił dr Arkadiusz Jełowicki, kustosz w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie, który przekazał kilka praktycznych rekomendacji dla społeczności spycimierskiej, m.in. zachęcając do utworzenia archiwum społecznego. Prof. Bogdan Włodarczyk, kierownik zespołu geograficzno-przestrzennego, zwrócił uwagę na pracę studentów w badania i ich duże zaangażowanie w poruszaną tematykę. Zachęcał też władze gminy, żeby nadal dbały o zachowanie ładu przestrzennego wsi Spycimierz.

Po komentarzach i refleksjach przyszedł czas na dwie prezentacje. Dr Beata Krakowiak, starszy wykładowca z Zakładu Geografii Turyzmu Uniwersytetu Łódzkiego i współautorka artykułu „Kwietne dywany jako walor miejsca i wydarzenia”, mówiła o preferowanym model turystyki dla Spycimierza i podobnych tradycji kultury niematerialnej. Z kolei Tatsiana Marmysh z Akademii Nauk Białorusi i stypendystka Polskiego Komitetu do spraw UNESCO zaprezentowała układanie kwietnych dywanów podczas obchodów Bożego Ciała w Iwie na Grodzieńszczyźnie (Białoruś), tradycji pod pewnymi względami przypominającej spycimierskie dywany.

Po przerwie kawowej odbyły się warsztaty z ochrony dziedzictwa niematerialnego dla przedstawicieli społeczności spycimierskiej. Prof. Katarzyna Smyk omówiła pracę z rekomendacjami do planu ochrony procesji Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu, a następnie wspólnie z prof. Bogdanem Włodarczykiem przedstawiła cel raportu i znaczenie rekomendacji. Na koniec ponownie głos zabrała prezes Maria Pełka.

Następnie dyskusja przeniosła się do kuluarów i kontynuowana była podczas uroczystej kolacji w Restauracji Herbowej na Zamku.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.