Międzynarodowa konferencja 10-11 maja 2022 r.

10 i 11 maja na Zamku w Uniejowie odbyła się  międzynarodowa konferencja na temat dziedzictwa kulturowego. Zgromadziła samorządowców, depozytariuszy tradycji oraz ekspertów z Polski, Niderlandów, Niemiec, Finlandii, Włoch i Słowacji. Zdaniem uczestników było to niezwykłe wydarzenie poruszające bardzo ważną dla samorządowców tematykę zarządzania, ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego.

Dwudniową konferencję „Dziedzictwo kulturowe: szanse i wyzwania dla samorządów” zorganizował Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego oraz Gmina Uniejów. Patronatu honorowego udzielili: Wojewoda Łódzki, Marszałek Województwa Łódzkiego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz Polski Komitet ds. UNESCO.

Różnorodny krajobraz kulturowy

Tematyka konferencji obejmowała materialne jak i niematerialne dziedzictwo kulturowe. Współczesny trend preferuje używanie wspólnego pojęcia „krajobraz kulturowy”, obejmujący zabytki, przyrodę oraz ludzi kultywujących lokalne tradycje. Wspólnie składają się na tożsamość kulturową swojego terenu. Ta stosunkowo nowa koncepcja pomału dociera do gospodarzy gmin, powiatów i regionów, które wcześniej większą uwagę przywiązywały do ochrony i zarządzania zabytkami i przyrodą, a w mniejszym stopniu zauważając rolę kultywatorów niematerialnej tradycji.

Jak ta koncepcja wygląda w praktyce można było się przekonać w Uniejowie. Konferencja odbywała się w XIV-wiecznym Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich w otoczeniu zabytkowego parku. Wśród uczestników i prelegentów byli przedstawiciele pobliskiej wsi Spycimierz, w której od 200 lat kultywowana jest tradycja układania kwiatowych dywanów na procesję Bożego Ciała. Ta piękna tradycja w 2021 r. została wpisana na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Materialna i niematerialna kultura wzajemnie się przenika tworząc wizerunek Gminy różnorodnej  i dumnej ze swojej kultury.  

Wyjątkowi gospodarze i prelegenci

O dobrą atmosferę i sprawny przebieg zadbali gospodarze: dr Iwona Wieczorek, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego i Józef Kaczmarek, burmistrz Uniejowa. Podczas otwarcia w imieniu patronów honorowych głos zabrali: Piotr Cieplucha, wicewojewoda łódzki, Zbigniew Zięba, wicemarszałek województwa łódzkiego, Katarzyna Sadowska-Mazur z Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Radca ds. UNESCO w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Joanna Cicha-Kuczyńska przeczytała list specjalny od wiceprezesa Rady Ministrów prof. Piotra Glińskiego i podzieliła się refleksjami z pracy nad wpisem tradycji Kwiatowych dywanów na procesje Bożego Ciała na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości.  Przesłanie do uczestników konferencji przekazał także Andrea Melilli, prezes  włoskiego Stowarzyszenia „Infioritalia”, które od siedmiu lat ściśle współpracuje z Gminą Uniejów i Parafialnym Stowarzyszeniem „Spycimierskie Boże Ciało”.

Szeroki wachlarz prelegentów można podzielić na trzy najważniejsze grupy: ekspertów w dziedzinie dziedzictwa kultury, depozytariuszy tradycji oraz przedstawicieli samorządów i instytucji kultury, którzy dzielili się wyzwaniami dotyczącymi zarządzania zabytkami i występujących na ich terenie tradycji. Oto pełna lista prelegentów z podziałem na te kategorie. Przy osobach, które się na to zgodziły, zamieściliśmy link do prezentacji.

Eksperci:

dr Lubica Volanska, Instytut Etnologii i Antropologii Społecznej Słowackiej Akademii Nauk, członek Panelu Ewaluacyjnego UNESCO na okres 2019-2022, przewodnicząca Panelu Ewaluacyjnego w 2021r.

dr hab. Katarzyna Smyk, prof. UMCS, przewodnicząca Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego

Prezentacja

dr hab. Hanna Schreiber, Zespół ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego Warszawy przy Prezydencie m.st. Warszawy

Andrzej Szoszkiewicz, koordynator ds. dziedzictwa kultury w Gminie Uniejów, autor koncepcji merytorycznej konferencji, współautor wniosków o wpis na listę UNESCO

Prezentacja

dr Patrizia Nardi

prof. Francisco Javier Lopez Morales

dr Stefania Baldinotti

Depozytariusze tradycji wpisanych lub ubiegających się o wpis na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO

Dywany kwiatowe na procesje Bożego Ciała – Maria Pełka, prezes Parafialnego Stowarzyszenia „Spycimierskie Boże Ciało”

Sokolnictwo – Adam Dopierała, prezes Polskiego Klubu Sokolników

Szopkarstwo krakowskie – Marek Markowski, przedstawiciel depozytariuszy tradycji

Gra na Skrzypcach w Kaustinen w Finlandii – Lauri Oino, dyrektor ds. rozwoju w Fińskim Instytucie Muzyki Ludowej w Kaustinen

Prezentacja

Kultura korso, parady kwiatów i owoców w Niderlandach – Paul Bastiaansen, prezes fundacji  „Corsokoepel”  

Prezentacja

Kultura korso, parady kwiatów i owoców w Niderlandach – Claudia Lassche, sekretarz fundacji  „Corsokoepel”  

Prezentacja

Polowanie na trufle i ich pozyskiwanie we Włoszech – Antonella Brancadoro, przedstawiciel stowarzyszenia depozytariuszy tradycji

Flisactwo – dr Frank Thiel, przewodniczący Światowego Stowarzyszenia Flisaków

Prezentacja

Przedstawiciele samorządów i instytucji kultury:

Timo Pärkkä, przewodniczący Rady Regionu Środkowa Ostrobotnia (Finlandia)

Prezentacja

Jacek Thiel, wicestarosta wejherowski

Prezentacja

Barbara Pilawa-Kraus, wicestarosta łańcucka

Prezentacja

Piotr Kuliniak, burmistrz Łęknicy

Prezentacja

Mariusz Dudziński, burmistrz Tykocina

Waldemar Grochowski, burmistrz Rudnika nad Sanem

Prezentacja

Łukasz Kubiak, burmistrz Krobi

Prezentacja

Hanna Pruchniewska, burmistrz Pucka

Arkadiusz Misztal, wójt Sławatycz

Jacek Grudzień, dyrektor Wydziału Kultury Urzędu Miasta Łodzi

Krzysztof Adamczyk – zastępca dyrektora w Biurze Prezydenta ds. Kultury Urząd Miejski w Gdańsku

dr inż. arch. Marek Stępa, naczelnik Wydziału Ochrony Dziedzictwa, Urząd Miasta Gdyni

Prezentacja

Tomasz Przybyło, kierownik Referatu ds. Parków Kulturowych, Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa

dr hab. Maciej Szymczyk, dyrektor Muzeum Papiernictwa

Renata Chudzik, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Stryszawie

Prezentacja

Tomasz Jankowski, dyrektor Szkoły Podstawowej im. Heleny Moszczeńskiej w Golinie

Prezentacja

Konferencję prowadzili: Martyna Kowalczyk i Michał Wojdala

Obsługa techniczna: Masandro Wszołek i Michał Jankowski

Program konferencji

Przestrzeń otwarta na dyskusję

Klimatyczne sale Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich, duży taras restauracji i otaczający park sprzyjały dyskusjom i wymianie doświadczeń. Większość gości została do samego końca, by wysłuchać wszystkich prelekcji i wykorzystać każdą okazję do spotkania.

Ale to nie koniec rozmów w Uniejowie. Burmistrz Józef Kaczmarek w drugiej połowie roku zapowiedział organizację kolejnego wydarzenia. Zaproponował też zawiązanie sieci współpracy samorządowców, którym leży na sercu dbanie o dziedzictwo kulturowe. A więc do zobaczenia  wkrótce w Uniejowie! 

Społeczne Archiwum Spycimierskie

Społeczność spycimierskiej parafii i pracownicy Centrum Spycimierskie Boże Ciało wspólnie tworzą unikalne archiwum zdjęć, eksponatów, nagrań i filmów dokumentujących tradycję układania kwietnych dywanów.

Skip to content