Baza wiedzy

Udostępniamy Państwu wybór materiałów na temat niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Duża część to dorobek kilku projektów, który realizowaliśmy w Spycimierzu i Uniejowie w ostatnich latach. Są to wydawnictwa, dobre praktyki, a także materiały szkoleniowe. Ta wiedza jest efektem ścisłej współpracy depozytariuszy, naukowców, samorządowców i pracowników instytucji kultury, która zaowocowała powstaniem Centrum Kompetencji Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Baza jest otwarta na materiały z całej Polski i zagranicy. Zapraszamy do współpracy!

Szopkarstwo krakowskie

Szopki w trakcie konkursu na pomniku Adama Mickiewicza, Kraków 2018
Szopka rodziny Markowskich wystawiona w katedrze Notre Dame w Paryżu (2015 r.)
Szopka wykonana przez Dariusza Czyża (2018 r.)
Szopka wykonana przez Krzysztofa Grelę (2018 r.)

Szopkarstwo krakowskie (pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Kultura bartnicza

Bartnik wchodzący do swojej barci w miejscowości Durlasy
Przysięga bartna w bazylice mniejszej pw. Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu
Rzeźbienie drewnianych elementów leziwa, narzędzia służącego do wchodzenia na drzewo bartne
Byśki wotywne, woskowe figury wykonane przez bartników na odpust Św. Rocha w Kadzidle

Kultura bartnicza (pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Sokolnictwo

Sokół
Sokół w gnieździe
Sokolnik z sokołem
Sokolnik z sokołem

Sokolnictwo ( pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Tradycja dywanów kwiatowych na procesje Bożego Ciała

Mieszkańcy Spycimierza układają dywan z żywych kwiatów na procesję Bożego Ciała w 2023 r.
Dywany sa prawdziwymi dziełami sztuki
Dywan o długości 1 km. układany jest z kwiatów zebranych w okolicy
Tysiące ludzi podziwiają w tym dniu kwiatowy dywan

Spycimierskie Boże Ciało ( pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Flisactwo

Flis
Odpoczynek podczas flisu
Flisacy z Bractwa św. Barbary w Ulanowie
Flisacy z 6 krajów wpisanych na listę UNESCO podczas flisu

Flisactwo ( pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Polonez - tradycyjny taniec polski

Polonez ( pobierz plik w docx)

Link do strony UNESCO

Smyk, K. (red.), Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu. Raport z badań i rekomendacje do planu ochrony, Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Uniejowie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2020.

I tom Serii Spycimierskiej

Pobierz tom (PDF 6 MB)

Smyk K. (red.), Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu. Raport z badań i rekomendacje do planu ochrony, Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Uniejowie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2022.

II tom Serii Spycimierskiej

Pobierz tom (PDF 3MB)

Smyk K. (red.), Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego – kodeks etyczny, komunikacja i transfer wiedzy, Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Uniejowie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2024.

III tom Serii Spycimierskiej

Pobierz tom (PDF 2 MB)

Andrzej Szoszkiewicz: "Budowa marki i promocja", Spycimierz 2023

Pobierz prezentację (PDF 928 KB)

dr Jędrzej Kałużny: "Budowa i rozwój archiwów społecznych", Wejherowo 2023

Pobierz prezentację (PDF 3 MB)

dr Jędrzej Kałużny: "Opracowanie programów edukacyjnych dla placówek kulturalnych oraz metod promocji niematerialnego dziedzictwa kulturowego wśród młodych ludzi", Uniejów 2023

Pobierz prezentację (PDF 3 MB)

Andrzej Szoszkiewicz: Finansowanie działań ochronnych oraz budowa produktów turystycznych z funduszy krajowych i europejskich, Opole 2024

Pobierz prezentację (PDF 744 KB)

Andrzej Szoszkiewicz: "Praktyczne aspekty ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego: Strategia komunikacji w ramach partycypacyjnego zarządzania dziedzictwem kulturowym wraz z planem komunikacji dla tradycji plecionkarstwa", Uniejów 2024

Pobierz prezentację (PDF 121 KB)

Andrzej Szoszkiewicz: "Centrum Kompetencji Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego", Spycimierz 2024

Pobierz prezentację (PDF 154 KB)

Dziubata-Smykowska, K., Kryzys klimatyczny a lokalne praktyki wobec niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Propozycja badań nad wybranymi zjawiskami Krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce z perspektywy etnoklimatologicznej, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2023

Polskie Towarzystwo Ludoznawcze tom 107

Pobierz artykuł (PDF 4MB)

Niematerialne dziedzictwo kulturowe: współczesne wyzwania i kierunki działań

Niematerialne dziedzictwo kulturowe: współczesne wyzwania i kierunki działań

Pobierz artykuł (PDF 3MB)

Andrzej Szoszkiewicz: Strategia komunikacji w ramach partycypacyjnego zarządzania tradycjami niematerialnego dziedzictwa kulturowego wpisanymi na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO. Badania wśród depozytariuszy i samorządowców reprezentujących tradycje wpisane na Listę UNESCO. Ankieta wraz z analizą. 2023-2024 r.

Pobierz ankietę wraz z analizą (PDF 186 KB)

Dr hab. Katarzyna Smyk, prof. UMCS: Praktyczne aspekty ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Kodeks etyczny ochrony dziedzictwa niematerialnego

Pobierz dokument (PDF 3 MB)

Szlak Sera Sabaudzkiego

Pobierz dokument (PDF 66 KB)

Uniejów: bogactwo wrażeń

Pobierz dokument (PDF 101 KB)

Ośrodek garncarski Medynia

Pobierz dokument (PDF 91 KB)

Handmade in Bruges

Pobierz dokument (PDF 90 KB)

Gra na skrzypcach w Kaustinen

Pobierz dokument (PDF 174 KB)

Spycimierskie Boże Ciało

Pobierz dokument (PDF 296 KB)

Rzemiosło tradycyjnego japońskiego ręcznie czerpanego papieru

Pobierz dokument (PDF 172 KB)

Karnawał w Binche

Pobierz dokument (PDF 192 KB)

Oferta edukacyjna Centrum „Spycimierskie Boże Ciało”

Pobierz dokument (PDF 105 KB)

Program edukacyjny w zakresie gry i budowy nyckelharpy

Pobierz dokument (PDF 90 KB)

Wspólnotowa ochrona i dokumentowanie zwyczaju karnawałowego Lastovo Poklad

Procesja karnawałowa Lastovo Poklad Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Spalenie kukły, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Zakończenie obrzędu Lastovo Poklad, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Korowód karnawałowy, Źródło: UNESCO ich.

Lastovo Poklad (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Wspólnotowa ochrona i przekaz tradycji opowieści Yimakan ludu Hezhen

Opowieści Yimakan, Żródło UNESCO ich.unesco.org
Wspólnota Hezhen podczas opowieści, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Międzypokoleniowy przekaz tradycji Yimakan, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Jedna z depozytariuszek tradycji, UNESCO ich.unesco.org

Wspólnotowa ochrona i przekaz tradycji opowieści Yimakan ludu Hezhen (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Wspólnotowa ochrona niematerialnego dziedzictwa poprzez program młodzieżowego żaglowca Omanu

Oman-Shabab-Oman-II
Prezentacje dziedzictwa kulturowego na pokładzie Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Wspólnotowa ochrona niematerialnego dziedzictwa poprzez program młodzieżowego żaglowca Omanu (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Wspólnotowy program ochrony tradycji kobzarsko-lirnickiej

Lirnik i lira korbowa Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Kobzar grający na kobzie Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Wspólnotowy program ochrony tradycji kobzarsko-lirnickiej (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Szkoła Rzemiosł ÚĽUV – systemowa ochrona i przekaz tradycyjnego rzemiosła

Zajęcia rzemieślnicze w Szkole Rzemiosł ÚĽUV Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Przekaz mistrz–uczeń w warsztatach ÚĽUV Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Szkoła Rzemiosł ÚĽUV – systemowa ochrona i przekaz tradycyjnego rzemiosła (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Sieć nyckelharpy – innowacyjne upowszechnianie tradycji muzycznej i lutniczej o korzeniach w Szwecji

Zajęcia i spotkania w Eric Sahlström Institute Źródło: Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Sztuka budowania nyckelharpy wymaga precyzji i cierpliwości, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Nyckelharpa łaczy pokolenia, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Młodzi muzycy z tradycyjnymi instrumentami, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Sieć nyckelharpy – innowacyjne upowszechnianie tradycji muzycznej i lutniczej o korzeniach w Szwecji (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Program ochrony karnawałowego zwyczaju Świętych Niewiniątek w Caucagua (Bandos i Parrandas)

Parrandas jako wspólnotowa forma przekazu tradycji Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Karnawałowe obchody Świętych Niewiniątek w Caucagua Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Bandos i Parrandas Świętych Niewiniątek w Caucagua Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Program ochrony karnawałowego zwyczaju Świętych Niewiniątek w Caucagua (Bandos i Parrandas) (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Ochrona dziedzictwa rodzinnej opieki zastępczej w „miłosiernym mieście” Geel

Rodzinna opieka zastępcza w Geel Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Rodzinna opieka zastępcza w Geel Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Ścięcie Dymfny, rzeźba znajduje sie w kościele w Geel, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Muzeum Historii Opieki Psychiatrycznej w Geel, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Ochrona dziedzictwa rodzinnej opieki zastępczej w „miłosiernym mieście” Geel (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Strategia ochrony tradycyjnego rzemiosła: program Depozytariusze Tradycji Rzemiosła Ludowego

Depozytariusz Tradycji Rzemiosła Ludowego Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO82414
Galeria wyrobów rzemiosła ludowego w Chanovicach Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Tradycyjne wyroby rzemieślnicze Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Strategia ochrony tradycyjnego rzemiosła program Depozytariusze Tradycji Rzemiosła Ludowego (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Tocatì – wspólny program ochrony tradycyjnych gier i sportów

Gry i sporty tradycyjne w Weronie, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Zapasy, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Gea w pljočkę, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Konferencja podczas Festiwalu Tocatì, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Tocatì – wspólny program ochrony tradycyjnych gier i sportów (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Portugalsko-galicyjskie dziedzictwo niematerialne pogranicza – model ochrony stworzony przez Ponte…nas ondas!

Region pogranicza, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Przekaz miedzypokoleniowy, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Nauka tradycyjnych umiejętnosci, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Wykorzystanie mediów, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Portugalsko-galicyjskie dziedzictwo niematerialne pogranicza (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Program edukacyjny AlSadu (tradycyjne beduińskie tkactwo wełniane) – „Train the Trainers” w sztuce tkactwa

Wnętrze Sadu House – centrum szkoleniowe programu AlS Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Warsztaty tkactwa AlSadu w Sadu House w Kuwejcie Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Program_edukacyjny_AlSadu (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Sukces ochrony tradycyjnych potraw i praktyk żywieniowych w Kenii

Sprzedaż tradycyjnych warzyw liściastych na targu w Nairobi Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO
Lokalny festiwal tradycyjnej żywności w Kenii Źródło: © UNESCO – Rejestr dobrych praktyk UNESCO

Sukces ochrony tradycyjnych potraw i praktyk żywieniowych w Kenii (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Igrzyska Nomadów – odkrywanie dziedzictwa i świętowanie różnorodności

Igrzyska Nomadów, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Igrzyska Nomadów, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Igrzyska Nomadów, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Igrzyska Nomadów, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Igrzyska Nomadów – odkrywanie dziedzictwa i świętowanie różnorodności (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Bułgarskie chitaliszte – wspólnotowe centra ochrony żywego dziedzictwa

Warsztaty rzemiosła ludowego w chitaliszte Źródło: © Ministry of Culture of Bulgaria / UNESCO ich.unesco.org
Występ zespołu folklorystycznego w chitaliszte Źródło: © Ministry of Culture of Bulgaria / UNESCO ich.unesco.org

Bułgarskie chitaliszte – wspólnotowe centra ochrony żywego dziedzictwa (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Techniki rzemieślnicze i zwyczaje warsztatów katedralnych (Bauhütten) w Europie

Warsztaty katedralne maja długa historię, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Uczeń kamieniarza w warsztacie katedralnym, Strasburg Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Współczesy warsztat katedralny Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Pasowanie na członka warsztatów katedralnych, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Techniki rzemieślnicze i zwyczaje warsztatów katedralnych (Bauhütten) w Europie (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Karawana Polifoniczna – badanie, ochrona i promocja polifonicznego śpiewu Epiru

Światowy Dzień Pieśni Polifoncznej © Alexandros Lampridis, 2017
Nagranie z dwoma znanymi wykonawcami w ich domu © Alexandros Lampridis, 2008

Karawana Polifoniczna – badanie, ochrona i promocja polifonicznego śpiewu Epiru (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Kraina Legend – program ochrony i ożywiania tradycji opowiadania historii w regionie Kronoberg

Warsztaty narracyjne dla dzieci, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
„Szafka z opowieściami” w krajobrazie Sagobygden, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Aplikacja mobilna, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Muzeum Legend w Ljungby, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Kraina Legend – program ochrony i ożywiania tradycji opowiadania historii w regionie Kronoberg (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Centrum Rozwoju Rzemiosła w Margilanie – ochrona tradycyjnych technologii wyrobu tkanin atlas i adras

Seminarium szkoleniowe dotyczące druku z klocków drzewnych Źródło: © Margilan Crafts Development Centre
Naturalne barwienie przędzy Źródło: © Margilan Crafts Development Centre
1. Tkanie ręczne tkaniny adras Źródło: © Margilan Crafts Development Centre

Centrum Rozwoju Rzemiosła w Margilanie – ochrona tradycyjnych technologii wyrobu tkanin atlas i adras (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Ochrona kultury carillonu: zachowanie, przekaz, wymiana i upowszechnianie

Mobilny Carillon Żródło © Serge Joris, 2011
Członkowie Yale University Guild of Carillonneurs, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Ochrona kultury carillonu: zachowanie, przekaz, wymiana i upowszechnianie (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Rewitalizacja tradycyjnego rzemiosła wypalania wapna w Morón de la Frontera

Tradycyjne wypalanie wapna w Morón de la Frontera, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Tradycyjne wypalanie wapna w Morón de la Frontera, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Tradycyjne wypalanie wapna w Morón de la Frontera, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Wypalacze wapna z Morón de la Frontera, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Rewitalizacja tradycyjnego rzemiosła wypalania wapna w Morón de la Frontera (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Regionalne Centra Rzemiosła – strategia ochrony tradycyjnego rzemiosła

Werkraum Bregenzerwald (Voralberg), Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Hand-Werk-Haus Salzkamergut, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Hand-Werk-Haus Salzkamergut, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Hand-Werk-Haus Salzkamergut, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Regionalne Centra Rzemiosła – strategia ochrony tradycyjnego rzemiosła (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Centrum Kultury Tradycyjnej – Muzeum Szkolne w Pusol

Uczniowie oprowadzają gości po muzeum, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Prezentacja plecionek z palmy daktylowej, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Jedna z wystaw w muzeum, Źródło: UNESCO ich.unesco.org
Plecionki z palmy daktylowej, Źródło: UNESCO ich.unesco.org

Centrum Kultury Tradycyjnej – Muzeum Szkolne w Pusol (pobierz plik w PDF)

Link do strony UNESCO

Skip to content